Siết ốc vít

Mở đầu bộ phim Modern Times là hình ảnh Charlie Chaplin trong vai một anh công nhân cần mẫn, đảm nhận nhiệm vụ siết những con ốc vít của chi tiết máy chạy trên dây chuyền lắp ráp. Anh chàng miệt mài mải miết làm việc với tốc độ chóng mặt ngày này qua ngày khác, tuần này qua tháng khác. Đến khi nó trở thành thói quen, rồi biến thành bản năng, anh gặp cái gì cũng vặn, cũng siết – Đó cũng chính là lúc chàng ta hóa tâm thần. Góc nhìn hài hước châm biếm của Charlie Chaplin đã phần nào thể hiện một công thức quản lý thường thấy.

Trong tổ chức, anh công nhân Charlie chỉ như một cái máy. Ai chẳng thích một nhân viên thạo việc, tận tụy và trung thành? Ai làm việc nấy, không xen vào nhau, chỉ biết việc của mình, không còn kĩ năng nào khác. Hệ quả là họ sẽ khó rời bỏ tổ chức, bởi nếu ra ngoài cũng chỉ có thể làm việc đó mà thôi, họa chăng là trong một dây chuyền khác tương tự. Khi đó, kĩ năng của họ là gì thì cũng giống như sợi dây xích, dù bằng sắt hay bằng vàng đều là sự trói buộc.

Và sợi dây xích ấy đang ngày càng thắt chặt hơn khi những tin tức về việc sử dụng công nghệ để thay thế sức lao động của con người đã dần xuất hiện với tần suất ngày càng tăng, cũng như mức độ thay thế của chúng ngày càng phức tạp hơn. Chúng có thể giúp đỡ con người từ những công việc nặng nhọc nguy hiểm đến những yêu cầu tinh tế hơn như lái xe, giải trí.

Vậy liệu có ổn, khi giờ đây chúng ta tiếp tục tích cực tìm mọi phương cách để chế tạo những cỗ máy đa chức năng và nhiều xúc cảm như con người, trong khi vẫn thích biến con người thành những cái máy răm rắp nghe lời không hơn không kém? Và những người như anh công nhân Charlie – thạo nghề nhưng cứ mãi dậm chân tại chỗ không chịu linh hoạt phát triển rồi sẽ ra sao?

Ai cũng biết rằng tiến bộ khoa học sẽ không thể dừng lại, và điều gì đó chắc chắn sẽ xảy ra nếu ta không tự chủ động tìm cách tháo gỡ từng mắc xích. Đâu ai muốn dành cả cuộc đời để chỉ “siết ốc vít” phải không? Vậy nếu không bắt đầu từ chính mình thì liệu có thể trông chờ ai khác sẽ làm thay sao?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s