Siết ốc vít

Mở đầu bộ phim Modern Times là hình ảnh Charlie Chaplin trong vai một anh công nhân cần mẫn, đảm nhận nhiệm vụ siết những con ốc vít của chi tiết máy chạy trên dây chuyền lắp ráp. Anh chàng miệt mài mải miết làm việc với tốc độ chóng mặt ngày này qua ngày khác, tuần này qua tháng khác. Đến khi nó trở thành thói quen, rồi biến thành bản năng, anh gặp cái gì cũng vặn, cũng siết- Đó cũng chính là lúc chàng ta hóa tâm thần.

Góc nhìn hài hước châm biếm của Charlie Chaplin đã phần nào thể hiện một công thức quản lý thường thấy.

Trong tổ chức, anh công nhân Charlie chỉ như một cái máy! Ai chẳng thích một nhân viên thạo việc, tận tụy và trung thành? Ai làm việc nấy, không xen vào nhau, chỉ biết việc của mình, không còn kĩ năng nào khác. Hệ quả là họ sẽ khó rời bỏ tổ chức, bởi nếu ra ngoài cũng chỉ có thể làm việc đó mà thôi, họa chăng là trong một dây chuyền khác tương tự.

Lúc đó, kĩ năng của họ là gì thì cũng giống như sợi dây xích, dù bằng sắt hay bằng vàng thì cũng là sự trói buộc.

Có người vin vào câu nói của Lý Tiểu Long rằng: “Tôi không sợ người luyện tập 10.000 cú đá chỉ một lần mà chỉ sợ người thực hành 1 cú đá 10.000 lần.” Họ diễn dịch, mỗi nhân viên trong tổ chức chỉ nên tập trung làm “duy nhất” một việc thì sẽ tốt hơn người cái gì cũng cưỡi ngựa xem hoa. Vấn đề là đôi khi tính “duy nhất” đó được áp dụng đến cực đoan. Vậy mới nói, ngâm nga một câu nói hay ho không khiến ta trở thành chuyên gia, đặt sai ngữ cảnh thì hiểu xa vạn dặm.

Thật kì lạ? Chúng ta tích cực tìm mọi phương cách để chế tạo những cỗ máy đa chức năng và nhiều xúc cảm như con người; trong khi lại thích biến con người thành những cái máy răm rắp nghe lời không hơn không kém.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s