Những viên kẹo

Giới nghiên cứu tâm lý học có lưu truyền một câu chuyện ngụ ngôn như thế này.

Một người đàn ông nọ hay cho kẹo một đứa bé nhà hàng xóm. Đó không phải là việc bắt buộc ông phải làm, việc cho kẹo là hoàn toàn tự nguyện, ông chỉ muốn tạo thiện cảm với đứa trẻ hàng xóm. Đến một ngày ông nghĩ rằng như vậy là đủ, ông không cho đứa trẻ đó kẹo nữa. Đứa trẻ liền quay qua ghét ông, gọi ông là đồ lừa dối khi không cho nó kẹo.

Đứa trẻ trong câu chuyện trên lúc đầu nhận kẹo có thể sẽ rụt rè coi đó như một món hời bất ngờ. Nhưng lâu dần thành quen, đứa trẻ sẽ mặc nhiên cho rằng việc người đàn ông cho kẹo nó là đương nhiên, điều đó là bắt buộc ( điều vốn dĩ lúc đầu chỉ là hành động mang tính chất tự nguyện không bắt buộc) đến khi không nhận được kẹo nữa thì đứa trẻ quay qua trách cứ cho rằng người đàn ông là kẻ lừa dối.

Trong thực tế, những viên kẹo đó mang nhiều hình hài khác nhau. Hãy giả sử bạn muốn về nhà đúng giờ. Nhưng bạn nhìn quanh, cả văn phòng chẳng ai có ý định về đúng giờ cả. Bạn sẽ chịu áp lực là phải ở lại thêm giờ cùng mọi người. Hoặc giả bạn nhất định về sớm thì cơ hội lên chức tăng lương của bạn gần như bằng không. Sếp của bạn sẽ cho rằng bạn là người không chăm chỉ, không chịu khó, không nỗ lực trong công việc.

Có thể lúc đầu, chủ doanh nghiệp không cần lao động làm thêm giờ không lương. Nhưng dần dà như đứa trẻ được cho kẹo ở phần mở đầu hành động tự nguyện làm thêm giờ này trở thành hành động bắt buộc bất thành văn, được chủ doanh nghiệp mặc nhiên là như vậy. Văn hóa làm thêm giờ, tăng ca trở thành phổ biến.

20245658_2038964502991401_637916799758324324_n

Nghe có vẻ vô lý, doanh nghiệp đâu có ép buộc nhân viên của mình làm thêm giờ. Nhưng tháng 12 năm 2006, tập đoàn Walmart đã phải bồi thường khoảng 176 triệu đô la cho khoảng 116000 nhân viên và cựu nhân viên vì để nhân viên tự nguyện làm việc quá giờ không lương theo phán quyết của tòa án bang California. Một môi trường làm việc mà người lao động được cho phép làm việc không lương sẽ tạo ra một môi trường khiến cho những lao động khác cảm thấy áp lực cũng phải làm không lương theo để được đánh giá tốt. Điều này tước đi của họ quyền lợi được nhận lương thưởng cũng như cơ hội thăng tiến.

Còn bạn? Bạn có từng đi làm, muốn về đúng giờ nhưng lại không dám vì thấy cả phòng vẫn còn đang làm việc? Bạn có nghĩ rằng việc cất nhắc, tưởng thưởng cho người làm việc quá giờ không lương là một cách bóc lột tinh vi của giới chủ hay đó chỉ đơn thuần là thấy ai siêng năng thì thưởng?  Hãy nhớ, có những khoảnh khắc vô giá bên cạnh người thân mà không có tiền bạc hay ông sếp nào cho bạn được. Có thể bạn đang tự nguyện cho đi những viên kẹo mà không hay đấy.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s