Cuộc Chiến Búp Bê

Nói tới Barbie hầu như cô bé nào cũng mê mẩn. Những con búp bê xinh đẹp mang dáng dấp công chúa ngự trị trong cửa hàng đồ chơi trên khắp các châu lục. Thế nhưng một ngày nọ của năm 2001, Bratz xuất hiện. Cuộc chiến giữa hai dòng búp bê diễn ra ngoạn mục suốt nhiều năm, khiến công chúng ngạc nhiên.

Không đài các như Barbie nhưng Bratz phù hợp với lối “phá cách” của thời đại hôm nay: Đầu to tướng, thân thể ốm, đôi môi to phúng phính, quần áo trang điểm sặc sỡ và mang phong cách hippy. Đến lượt làn sóng Bratz tràn ngập các cửa hiệu đồ chơi.

Năm 2006 Bratz chiếm tới 40% thị trường búp bê. Búp bê Bratz ra đời khiến doanh thu của dòng búp bê Barbie sụt giảm đến chóng mặt. Năm 2004, con số thống kê cho thấy ở Anh số lượng búp bê Bratz được bán ra đã qua mặt “nữ hoàng’ Barbie. Năm 2005, lượng búp bê Barbie bán ra ở Mỹ giảm 30%, còn trên bình diện toàn cầu giảm 18%.

Cuộc chiến giữa những “người cha” của Barbie và Bratz bắt đầu. Mattel – chủ nhân của Barbie – đòi MGA Entertainment – nơi cho là lò Bratz – bồi thường 500 triệu USD vì cho rằng tác giả của loạt búp bê Bratz đã xây dựng ý tưởng và đưa ra những bức phác thảo của dòng búp bê này trong khi còn làm việc cho Mattel. Ngược lại MGA tố cáo một số mẫu búp bê Barbie của Mattel “chôm” kiểu mắt tròn thô lố của Bratz.

Nhân vật trung tâm, mấu chốt của cuộc tranh chấp là Carter Bryant, một hoạ sĩ có tài. Bryant làm việc cho Mattel từ tháng 9/1995 tới tháng 4/1998 rồi quay trở về đây vào tháng 1/1999. Tuy nhiên, Bryant lại một lần nữa rời bỏ Mattel vào tháng 10/2000 để đến với MGA. Với tư cách là người làm công, Bryant đã từng giới thiệu mẫu búp bê này với Mattel nhưng công ty này không quan tâm. Làm việc cho Mattel, Bryant có ký một thoả thuận cam kết không mang những ý tưởng hoặc những dự án anh đang làm việc giúp cho các công ty cạnh tranh. Bryant nói trong thời gian nằm dài ở nhà cha mẹ ở bang Missouri, trong đầu anh ta đã nảy ra ý tưởng về một mẫu búp bê mới đầu to tướng, môi dày trề và ăn mặc theo mốt “phá cách” của giới trẻ.

bup-be-bratz-selfiesnaps-yasmin-1m4G3-odtaYq_simg_d0daf0_800x1200_max

Cuối cùng, trong phán quyết vào T7/2008, tòa yêu cầu MGA phải trả cho Mattel 100 triệu USD vì kết luận rằng búp bê Bratz đầu tiên ra đời khi học sĩ Bryant vẫn còn làm cho Mattel. Sau đó, MGA kiện lại Mattel đã đánh cắp bí mật thương mại liên quan tới búp bê Bratz. Ngày 21/4/2011, tòa án tuyên bố Mattel lấy cắp 26 bí mật thương mại của MGA nên phải bồi thường 3,4 triệu USD cho mỗi lần lấy cắp, khiến tổng số tiền Mattel phải trả lên tới 88,4 triệu USD.

Luật sư của MGA nói họ không biết là Bryant vẫn đang làm việc cho Mattel. MGA còn cho rằng cho dù Bryant quả thực là nhân viên ăn lương của Mattel nhưng vì anh sáng tạo ra Bratz ngoài giờ làm việc nên kết quả lao động thuộc quyền sở hữu của anh. Cuộc tranh cãi nổ ra là liệu những mẫu búp bê đó được Bryant phác thảo ra trong giờ hay ngoài giờ làm việc, và nếu chúng là là sản phẩm của những buổi tối Bryant ngồi miệt mài với cây bút chì ở nhà thì chúng có bị ràng buộc bởi bản hợp đồng giữa hoạ sĩ này với Mattel hay không? Liệu nhân viên kí hợp đồng lao động có phải bán luôn cả những sản phẩm sáng tạo của mình cho chủ doanh nghiệp trong quá trình làm việc tại công ty? Một câu hỏi về quyển sở hữu trí tuệ đến giờ vẫn còn để ngỏ.

Advertisements

3 thoughts on “Cuộc Chiến Búp Bê

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s