Mặt trái của sự kỳ vọng

Chắc nhiều người đã gặp hay nghe kể về tình huống dở khóc, dở cười như thế này. Môn đó trước khi đi thi bạn chẳng học hành gì cả. Họa thêm cái viễn cảnh đó là đề thi vừa dài, vừa khó. Bạn chỉ mong đạt 5 điểm để qua môn. May mắn làm sao là khi trả bài bại được tận 6 rưỡi lận. Bạn vui mừng khôn xiết nhìn qua người bạn cùng lớp đang lắc đầu tỏ vẻ chán nản. Bạn chắc mẩm nó bị điểm kém lắm nhưng  trong ô điểm bạn thấy đó là điểm 9 chói lọi. Thật là khó hiểu, 9 điểm rồi còn buồn chán cái nỗi gì?

Câu trả lời nằm ở vấn đề đó là sự kỳ vọng của mỗi người vào bài kiểm tra. Bạn chỉ mong 5 điểm thì kết quả 6 điểm rưỡi làm bạn vui mừng. Nó đã vượt quá kỳ vọng của bạn. Nhưng người bạn kia mong chờ điểm 9 rưỡi hay mười. Việc đạt chín điểm dù cao nhưng vẫn không đúng với kỳ vọng của người đó.

Vào 31/1/2006, Google công bố kết quả kinh doanh quý 4 năm 2005. Tổng thu nhập tăng 97%. Lợi nhuận ròng tăng 82%. Một quý phá vỡ mọi kỷ lục của Google trước đó. Thị trường chứng khoán đã phản ứng ra sao trước những chuỗi thông tin tích cực trên? Gần như ngay lập tức, cổ phiếu Google giảm 16%. Giao dịch mua bán buộc phải tạm dừng. Ngay khi giao dịch được nối lại, giá cổ phiếu của Google giảm thêm 15% nữa. Nghe có vẻ sai sai.

featured

Cũng trong tháng một năm 2006, khi Jupiter Networks hăm hở công bố lợi tức của mỗi cổ phiếu thấp hơn dự kiến chỉ một phần mười xu, thị trường đã phản ứng lại thông tin đó một cách rất tàn nhẫn, giá cổ phiếu Jupiter Networks giảm 21%.

Lý giải cho hai câu chuyện trên chính là sự kỳ vọng thái quá của các nhà phân tích và đầu tư khi họ mong đợi Google có kết quả tốt hơn nữa chứ không phải chỉ có vậy, hay Jupiter Networks trả cổ tức đúng theo dự kiến ban đầu.

Những kỳ vọng thái quá có thể khiến học sinh gian lận để đạt điểm cao theo mong muốn của bản thân chúng (hay của những người khác). Các lãnh đạo công ty phải cố gắng đạt được mục tiêu đáp ứng dự báo của những nhà phân tích, đầu tư theo chiều hướng tích cực dù có phải lợi dụng các thủ thuật kế toán tài chính hay gian lận sổ sách đi chăng nữa.

Kỳ vọng có thể tạo động lực để cá nhân, tổ chức phát triển nhằm đáp ứng nó. Nhưng kỳ vọng cũng có thể dồn những cá nhân tổ chức đó vào con đường diệt vong chỉ vì áp lực kỳ vọng quá lớn. Hiểu rõ khả năng của mình và của người xung quanh để có mức kỳ vọng hợp lý là điều không phải ai có thể làm được.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s